پرش به محتویات

بازی اپرا: مورفی، پاریس ۱۸۵۸

پل مورفی در برابر دوک کارل برونزویک و کنت ایسوار (مشاور)

پل مورفی ۲۱ سال داشت و حریفانش با هم مشورت می‌کردند، با این حال در ۱۷ حرکت شکست خوردند. این بازی نشان می‌دهد اصول گشایش توصیه‌های انتزاعی نیستند و راه پیروزی‌اند.


حرکت به حرکت

1.e4 e5 2.Nf3 d6 3.d4

مورفی مرکز را می‌گیرد و بلافاصله به آن حمله می‌کند. 2...d6 سیاه (دفاع فیلیدور) محکم است اما منفعل: e5 را حمایت می‌کند و مهره‌ای توسعه نمی‌دهد.

3...Bg4 4.dxe5 Bxf3 5.Qxf3

سیاه فیل را معاوضه کرد، چون 4...dxe5 به 5.Qxd8+ Kxd8 می‌رسید و حق قلعه‌بندی را از او می‌گرفت. بهای این تصمیم، جفت فیل و وزیر فعالی روی f3 بود.

5...dxe5 6.Bc4

پس از شش حرکت، سفید مرکز را در دست دارد و با دو مهره به f7، ضعیف‌ترین خانهٔ سیاه، حمله می‌کند.

6...Nf6 7.Qb3

وزیر سفید دو بار حرکت کرده است: یک بار برای بازگرفتن مهره و یک بار با تهدید تازه. این یک استثناست: وزیر را می‌شود زود حرکت داد، به شرطی که حریف نتواند با توسعه و تمپو آن را عقب براند.

7...Qe7 8.Nc3 c6 9.Bg5

مورفی سه مهرهٔ سبک و وزیرش را به بازی آورده و هنوز می‌تواند به هر دو طرف قلعه‌بندی کند. سیاه فقط یک مهرهٔ سبک (اسب f6) بیرون دارد. وزیرش روی e7 راه فیل f8 را بسته و اسب b8 هنوز در خانهٔ اول است.

9...b5 10.Nxb5

مورفی اسب را فدا می‌کند، چون حساب کرده حمله‌اش از سازمان‌یافتن دفاع سیاه سریع‌تر پیش می‌رود. برتری در توسعه موقتی است و باید پیش از آنکه حریف عقب‌ماندگی‌اش را جبران کند، به نتیجه برسد.

10...cxb5 11.Bxb5+

11...Nbd7 12.O-O-O

مهم‌ترین حرکت بازی. قلعهٔ بزرگ شاه را امن می‌کند و با همان یک حرکت رخ را به ستون باز d می‌آورد، جایی که به اسب d7 فشار می‌آورد. این اسب به شاه آچمز است، چون فیل b5 از پشت آن به e8 نشانه رفته.

12...Rd8 13.Rxd7 Rxd7 14.Rd1

مورفی با 13.Rxd7 تبادل (رخ در برابر اسب) را می‌دهد. پس از 13...Rxd7 رخ سیاه روی d7 آچمز مطلق است: فیل b5 از پشت آن به شاه e8 نشانه رفته، پس رخ نمی‌تواند از d7 کنار برود. 14.Rd1 مهاجم دوم را به همان رخ می‌رساند.

14...Qe6 15.Bxd7+ Nxd7 16.Qb8+ Nxb8 17.Rd8#

فدای وزیر در حرکت ۱۶ ضربهٔ آخر است. 16...Nxb8 اجباری است و اسب را از d7 دور می‌کند، پس خانهٔ d8 بی‌دفاع می‌ماند. رخ با پشتیبانی فیل g5 مات می‌کند.


چرا این بازی مهم است

اصول را یکی‌یکی بشمارید:

  • مرکز: e4، d4 و dxe5. سفید از همان حرکت اول مرکز را گرفت.
  • توسعه: تا حرکت نهم، مورفی سه مهرهٔ سبک و وزیرش را بیرون آورده و سیاه فقط یک مهرهٔ سبک.
  • حفاظت از شاه: O-O-O در حرکت ۱۲، درست وقتی که ستون d را می‌شد بلافاصله به کار گرفت.
  • اتصال رخ‌ها: پس از قلعه‌بندی، Rd1 جای رخی را که معاوضه شده بود پر می‌کند.

حرکت‌های مورفی ترفند نبودند و هر کدام از یک اصل پیروی می‌کرد. حملهٔ پایانی، که با 10.Nxb5 شروع شد، از برتری در توسعه‌ای آمد که در نُه حرکت اول ساخته بود.